Manipulatie: een gemaakte beleving met als doel iemands gedrag te veranderen. Je wordt er door omringd en vaak op een onschuldige manier, denk maar aan reclame. Maar manipulatie lijkt een extra dimensie te krijgen als het door je eigen partner of familie wordt gedaan. Maar waarom doen mensen dit en hoe komt het dat je er telkens weer voor valt?

Als je dat niet voor me doet dan hou je niet van me!
Iedereen heeft zich wel eens schuldig gemaakt aan manipulatie. We hebben allemaal wel eens bambi-ogen ingezet om langer op te mogen blijven en je ouders hebben vast wel eens een toetje beloofd als je je bord leeg zou eten. Manipulatie hoeft niet per definitie slecht te zijn: denk aan alle giro555 filmpjes met kreupele hondjes of zielige kindjes: niets meer dan het uitoefenen van invloed op je gevoel om geld van donateurs te krijgen.

Maar zodra het manipulatie in familiare banden betreft hakken de gevolgen er vaak harder in. Je wilt je familie of partner niet teleurstellen of bent zelfs bang dat je geen liefde meer zult krijgen als je niet doet wat de ander van je vraagt. De manipulator weet dit en zal het trucje om voeldoening te voelen keer op keer uithalen omdat hij/zij er vanuit gaat dat je toch wel toegeeft.

Maar waarom manipuleren mensen?
Het heeft over het algemeen weinig nodig om je rot te voelen als je partner, ouders, broer of zus tegen je zeggen dat ze teleurgesteld zijn ‘na alles wat ze voor je hebben gedaan!’ Maar waarom zou je een geliefde moedwillig met deze woorden willen kwetsen? Er zijn twee redenen en de eerste is angst. Angst vanuit het niet kunnen bereiken van het gewenste resultaat door te zijn wie je bent. Angst uit de overtuiging dat iedereen en het leven ansich ‘tegen’ je is en je hierdoor bij voorbaat niets kunt bereiken.

Manipulators zijn ook extreme tekort-denkers: iedereen heeft het beter en liefde, succes of geld is niet voor mij weggelegd. Onder deze angst zit reden nummer twee: minderwaardigheid. Een manipulator heeft de overtuiging dat ze een succesvol leven, liefdevolle relatie of financieel succes niet wáárd zijn. Zoals ze hun eigen leven zien, zo behandelen ze naasten ook: respectloos en grensoverschrijdend om gedaan te krijgen wat ze nodig hebben. Dat is hoe hun leven altijd is geweest, ze weten gewoon niet beter.

Waarom laten we ons manipuleren?
Ook dit heeft met minderwaardigheid te maken en de hang naar liefde, positieve aandacht, bewondering of respect. (Omdat je dit als kind niet hebt gekregen of niet in je huidige relatie vindt.) Een manipulator weet exact waar jouw flatteer-knopje zit en zal je eerst vertellen dat je geweldig bent, speciaal zelfs of dat je ergens beter in bent dan wie dan ook! Je voelt je gezien, geliefd, misschien wel bijzonder want die geliefde persoon ziet al het goede in jou. Awwwww…. en dan *flats!* klappen de kaken van de haai dicht en voor je het weet rij je drie uur ’s nachts in je pyjama rond met je ladderzatte zus op de achterbank omdat ze anders niet naar huis kon komen. Je wilt haar tenslotte niet teleurstellen, je bent haar favoriete, speciale familielid! Maar het gevoel van nodig zijn is geen oprechte liefde, erkenning of respect. En dat is wel wat je hoopt te krijgen en daarom trap je er elke keer weer in. De stille verwachting dat je de relatie kunt verbeteren en die broodnodige liefde zult voelen, als je maar geeft wat ze nodig hebben.

Hoe herken en stop ik manipulatie?
Door validatie van wie jij bent en respect en liefde voor jezelf niet van buitenaf te halen. En hoe je dat doet, lees je in deel twee van deze blog.